Hyperion i Amiga kończą wojnę. AmigaOS 3.3 jeszcze powstanie

Wieloletnia wojna prawna między Amiga Corporation a Hyperion Entertainment dobiegła końca. Tym razem nie chodzi o przeciek dokumentu, znikający produkt ze sklepu ani zdanie wyrwane z forum. Obie strony oficjalnie potwierdziły zawarcie ugody.

Czyli po kilkunastu latach Amiga dostała coś, czego zwykle brakowało jej najbardziej: jeden komunikat, pod którym podpisują się wszyscy zainteresowani.

Co dokładnie ustalono

Amiga Corporation ogłosiła 4 sierpnia zawarcie dwóch porozumień. Jedno dotyczy relacji z Commodore International Corporation, drugie kończy spór z Hyperionem i zastępuje wcześniejszą umowę z 2009 roku.

Z punktu widzenia użytkowników Amigi najważniejsza jest druga część. Hyperion zachowuje możliwość rozwijania i dystrybuowania AmigaOS 4. W komunikacie Amiga Corporation podkreślono, że prawa do niezależnie stworzonego kodu AmigaOS 4 nigdy nie były przedmiotem tego sporu.

To dobra wiadomość dla użytkowników AmigaOS 4, ale nie oznacza, że wszystkie gałęzie systemu potraktowano tak samo.

AmigaOS 3.3 jeszcze przed nami

W przypadku systemów 68k prawa Hyperionu mają charakter przejściowy. Firma może dalej rozwijać i sprzedawać AmigaOS 3.2 oraz AmigaOS 3.3 jako aktualizacje dla istniejących, licencjonowanych systemów. Dystrybucja tych wersji ma zakończyć się najpóźniej 31 grudnia 2027 roku.

W komunikacie Hyperionu znalazło się przy tym ważne zdanie: firma chce dokończyć rozwój AmigaOS 3.3 oraz AmigaOS 4.2. To oznacza, że AmigaOS 3.3 nie został anulowany. Po miesiącach prawnej ciszy Hyperion deklaruje, że projekt będzie kontynuowany.

Pytanie brzmi tylko, ile czasu zostało zespołowi na jego ukończenie i jak będzie wyglądała dystrybucja systemu w okresie przejściowym. AmigaOS 3.2 już pokazał, że klasyczny system może dostawać duże aktualizacje, ale jego zaplecze prawne nadal potrafi zmienić się z dnia na dzień.

Kod wróci do Amigi

Po zakończeniu okresu przejściowego Hyperion ma przekazać Amiga Corporation kod źródłowy, historię zmian i dokumentację AmigaOS 3.1.4 wraz z poprawkami i aktualizacjami.

Wyjątkiem będzie kod AmigaOS 4, który został przeniesiony z powrotem do AmigaOS 3.2 lub 3.3. To rozróżnienie może okazać się istotne, bo współczesne wersje klasycznego systemu nie są prostym powrotem do stanu z początku lat 90. Przez lata dodawano poprawki, nowe sterowniki, obsługę większych dysków i rozwiązania rozwijane równolegle dla innych gałęzi AmigaOS.

Amiga Corporation zapowiada, że po 2027 roku przejmie kierowanie rozwojem AmigaOS dla procesorów 68k. W teorii daje to szansę na uporządkowanie sytuacji. W praktyce oznacza zmianę zespołu, właściciela i modelu licencyjnego w połowie życia produktu.

Co z twórcami?

Porozumienie przewiduje także zwolnienie deweloperów i kontraktorów Hyperionu z zobowiązań, które uniemożliwiałyby im współpracę z Amiga Corporation.

To może być ważniejsze niż sama nazwa firmy na pudełku. Klasyczny AmigaOS ma mały, wyspecjalizowany zespół ludzi, którzy znają jego kod, ograniczenia i historyczne kompromisy. Jeśli część z nich będzie mogła dalej pracować nad systemem, przekazanie projektu nie musi oznaczać całkowitego zerwania.

Oczywiście „będzie mogła” nie znaczy „na pewno będzie”. Prawdziwy test przyjdzie dopiero wtedy, gdy pojawi się plan rozwoju kolejnej wersji i konkretne informacje o licencjach.

Znaki towarowe przestają być polem bitwy

Amiga Corporation potwierdziła również, że posiada prawa do znaków związanych z Amigą. Hyperion ma przekazać zgłoszone lub zarejestrowane znaki, między innymi AmigaOS, Workbench, Kickstart i Boing Ball.

Przez lata spór o znaki towarowe mieszał się ze sporem o kod, licencje i możliwość sprzedaży produktów. Dla użytkownika końcowego wyglądało to czasem tak, jakby większą energię poświęcano na ustalenie, kto może użyć nazwy, niż na stworzenie czegoś, co tej nazwy rzeczywiście potrzebuje.

Teraz przynajmniej ten fragment układanki został opisany znacznie wyraźniej.

SoftVoice i Boing Ball wracają z archiwum

Amiga Corporation zapowiada też działania związane z zachowaniem historycznych materiałów. W komunikacie pojawia się między innymi plan przywrócenia do AmigaOS kultowego syntezatora mowy SoftVoice oraz przygotowanie do publikacji kilku wersji dema Boing Ball.

To drobiazgi w porównaniu z kwestią praw do całego systemu, ale właśnie takie drobiazgi przypominają, że Amiga to nie tylko marka i kod źródłowy. To także charakterystyczny głos, grafiki, dema i rozwiązania, które przez lata stały się częścią komputerowej pamięci.

Koniec wojny czy początek nowego rozdziału?

Najuczciwiej będzie jeszcze nie ogłaszać zwycięstwa. Ugoda kończy spory prawne, ale nie rozwiązuje automatycznie problemów technicznych, finansowych ani organizacyjnych.

Hyperion ma czas na dokończenie AmigaOS 3.3. Amiga Corporation ma przejąć rozwój klasycznego systemu. Twórcy mają dostać możliwość dalszej pracy. To wszystko brzmi rozsądnie — pod warunkiem że za komunikatami pójdą konkretne wydania, jasne licencje i regularny kontakt z użytkownikami.

Po tylu latach procesów trudno się dziwić, że część społeczności reaguje ostrożnie. Ja też wolę zobaczyć działający system niż kolejną konferencję prawników.

Ale tym razem wydarzyło się coś istotnego. Dwie strony, które przez lata mówiły o sobie głównie za pośrednictwem pozwów, podpisały porozumienie i obie ogłosiły koniec sporu.